Ütü yaparken gömleğin üzerinde kahverengi bir iz mi kaldı? Ütü kumaşın üzerinde kaymak yerine takılıyor mu? Sorunun kaynağı büyük olasılıkla ütünün tabanı. Yüksek ısıda eriyen sentetik lifler, kola kalıntıları ve kireç zamanla tabanda sert, koyu renkli bir tabaka oluşturuyor. Bu tabaka her ütülemede biraz daha kalınlaşıyor ve sonunda kıyafetlere zarar vermeye başlıyor. İyi haber şu ki çözüm için yeni ütü almaya gerek yok. Evde bulunan malzemelerle yapılan dört yöntem, tabanı yeniden pürüzsüz hale getiriyor.
1. Beyaz sirke: En zahmetsiz yol
Listenin başında beyaz sirke var. Asidik yapısı yanık kalıntısını ve kireci yumuşatıyor. Bir kapta bir miktar beyaz sirkeyi ılıtın. Temiz bir pamuklu bezi sirkeye batırıp sıkın ve soğumuş ütünün tabanını dairesel hareketlerle silin. İnatçı noktalarda bezi birkaç dakika lekenin üzerinde bekletmek işi kolaylaştırır.
Buhar deliklerinin içine ve kenarlarına bez ulaşmaz. Buralar için sirkeye batırılmış bir kulak çubuğu kullanın. Aynı işlemin bir başka uygulaması da şöyle: Sirkeyle ıslatılmış bezi düz bir yere serin, ısıtıp fişini çektiğiniz ütüyü bezin üzerinde birkaç kez gezdirin. Kir beze geçecektir.
2. Diş macunu: Hafif lekeler için
Tabandaki kararma yeni ve inceyse diş macunu yeterli olur. Bir beze fındık büyüklüğünde beyaz diş macunu alın ve lekeli bölgeyi ovun. Ardından nemli, temiz bir bezle macunu tamamen silin. İki kurala dikkat edin: Jel ya da renkli macun kullanmayın, macunun buhar deliklerine girmesine izin vermeyin. Deliklerde kuruyan macun bir sonraki ütüde beyaz lekeler halinde kıyafete çıkar.
3. Limon ve karbonat: Doğal ikili
Yarım limonun suyunu bir tatlı kaşığı karbonatla karıştırın; köpüren, hafif koyu bir macun elde edeceksiniz. Bunu soğuk ütünün tabanındaki lekelere sürün. Lekenin koyuluğuna göre 5 ile 10 dakika arasında bekletin. Sonra ıslatıp sıktığınız bir bezle hafifçe ovarak silin. Bu yöntem özellikle sararmış ve matlaşmış tabanlarda parlaklığı geri getirir.
4. Tuz ve pişirme kâğıdı: Son çare
Yılların birikimi olan sert tabakalar için tuz devreye giriyor. Isıya dayanıklı düz bir zemine geniş bir pişirme kâğıdı serin, üzerine bol tuz dökün. Ütüyü ılık olacak kadar ısıtıp fişini çekin, tuzun üzerinde ileri geri gezdirin. Tuz taneleri zımpara etkisi yaparak yanığı söker.
Ancak bu yöntem dikkat ister. Tuz, özellikle teflon ve seramik kaplamalı tabanlarda ince çizikler oluşturabilir. Tuzun buhar deliklerinden içeri kaçmaması da önemli. Bu nedenle önce diğer üç yöntemi deneyin, sonuç alamazsanız tuza başvurun.
Hangi yöntem hangi taban için?
Paslanmaz çelik tabanlar dayanıklıdır; dört yöntem de uygulanabilir. Teflon ve seramik kaplı tabanlarda aşındırıcı malzemelerden kaçının; sirke ve limon-karbonat en güvenli seçenektir. Hangi tabana sahip olursanız olun tel sünger, bıçak ve sert fırça kullanmayın. Kaplamadaki tek bir çizik, ütünün bundan sonra her kumaşa takılmasına yeter.
Güvenlik için 3 kural
Temizlik sırasında ütünün fişi kesinlikle prizde olmamalı. Ütüyü suya daldırmayın, akan suyun altına tutmayın. Sıcak tabanla çalışmanız gereken yöntemlerde elinizi korumak için kalın bir bez ya da eldiven kullanın.
Buhar delikleri tıkandıysa
Tabanı temizlemek yetmeyebilir; kireç buhar deliklerini de tıkar. Su haznesini yarı yarıya su ve beyaz sirkeyle doldurun, ütüyü ısıtıp eski bir havlunun üzerinde birkaç dakika bol buhar verin. Ardından hazneyi boşaltıp temiz suyla aynı işlemi tekrarlayın. Kullanım kılavuzunda sirke kullanılmaması yazıyorsa bu adımı atlayın.
Bir daha yanmaması için
Ütüye başlamadan önce kıyafetin etiketindeki ısı işaretine bakın; düşük ısı isteyen kumaşlardan başlayıp yükseğe doğru ilerleyin. Baskılı tişörtleri ve sentetik kumaşları tersinden ütüleyin ya da üzerine ince bir pamuklu bez serin. Kolalı çamaşırlardan sonra ılık tabanı nemli bezle silin. Haznede su bırakmayın ve mümkünse içme suyu ya da dinlendirilmiş su kullanın. Bu küçük alışkanlıklar, tabanın yıllarca ilk günkü gibi kalmasını sağlar.
