Yatağa bağımlı annesine, engelli çocuğuna ya da yaşlı babasına kendi evinde bakan aileler için beklenen haber geldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Evde Bakım Yardımı'nın bu aya ait ödemelerinin hak sahiplerinin hesaplarına yatırılmaya başlandığını bildirdi. Toplam 7,7 milyar liralık ödeme, Türkiye genelinde 490 bin vatandaşa ulaşacak.
Bakan Göktaş: Aile ortamında bakım önceliğimiz
Göktaş açıklamasında, Evde Bakım Yardımı'nın 2006 yılından beri uygulanan aile odaklı bir hizmet olduğunu hatırlattı. Bakan, “Bu yardım ile engellilerin yaşadığı ortamdan ayrılmadan, ailesi veya yakınlarıyla birlikte yaşayarak aile birliğinin korunmasına ve güçlenmesine destek oluyoruz” dedi.
Hak sahibi başına aylık ödeme tutarı 15 bin 775 lira. Göktaş, ödemelerin tüm engelli vatandaşlara ve ailelerine hayırlı olmasını diledi.
Ordu'da ödeme hangi gün yatacak?
Evde bakım ödemeleri bütün illere aynı gün yatırılmıyor. Bakanlık aktarımı il il, birkaç güne yayarak yapıyor. Ordu'daki hak sahipleri de ödemenin kendi hesaplarına geçtiği günü e-Devlet üzerinden görebiliyor. Bunun için e-Devlet'e girip “Engelli Evde Bakım Yardımı Bilgileri” hizmetini açmak yeterli. Ekranda ödeme durumu ve tutar yer alıyor.
Akıllı telefon kullanmayan vatandaşlar ALO 144'ü arayarak ya da Ordu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne, ilçelerde Sosyal Hizmet Merkezlerine giderek bilgi alabiliyor. Fatsa, Ünye ve Altınordu gibi nüfusu yoğun ilçelerde merkezlere şahsen başvurmak da mümkün.
Bu parayı kimler alabiliyor?
Evde bakım yardımı her engelli raporu sahibine verilmiyor. Üç temel şart aranıyor:
Ağır engellilik: Sağlık kurulu raporunda kişinin “ağır engelli” ya da “tam bağımlı” olduğunun belirtilmesi gerekiyor. Yani kişi günlük hayatını başkasının yardımı olmadan sürdüremiyor olmalı.
Gelir sınırı: Hanede kişi başına düşen aylık ortalama gelirin, net asgari ücretin üçte ikisinden az olması şart. Hesaba evde yaşayan herkesin maaşı, kira geliri ve diğer kazançları katılıyor.
Fiilî bakım: Bakımı üstlenen kişinin engelli bireyle aynı evde oturması ya da günün büyük bölümünde onunla ilgilenmesi bekleniyor.
Ödeme, bakıma muhtaç kişinin kendisine değil ona bakan yakınına yapılıyor. Bakan kişi anne, baba, eş, kardeş, çocuk ya da gelin olabiliyor.
Köyde yaşayanlar da başvurabilir
Karadeniz'in dağınık yerleşim yapısı nedeniyle köyde, yaylada yaşayan pek çok aile bu haktan haberdar değil ya da başvurunun zor olduğunu düşünüyor. Oysa başvuru e-Devlet üzerinden başlatılabiliyor. Dosya tamamlandıktan sonra il müdürlüğü ekipleri evi yerinde ziyaret ediyor; ailenin şehir merkezine defalarca gitmesi gerekmiyor.
Başvuruda istenen temel belgeler engelli sağlık kurulu raporu, kimlik bilgileri ve hanenin gelirini gösteren evraklar. Raporu olmayanların önce yetkili bir devlet ya da üniversite hastanesinden sağlık kurulu raporu alması gerekiyor.
Denetimde nelere bakılıyor?
Ödeme bağlandıktan sonra ekipler belirli aralıklarla haber vermeden ev ziyareti yapıyor. Ziyarette engelli bireyin temizliği, beslenmesi, yattığı odanın durumu ve bakım verenin gerçekten evde olup olmadığı inceleniyor. Bakımın yeterli verilmediği ya da bakım verenin başka bir yerde yaşadığı tespit edilirse ödeme durduruluyor.
Hanenin geliri arttığında, adres değiştiğinde ya da bakım veren kişi sigortalı bir işe girdiğinde bunun il müdürlüğüne bildirilmesi şart. Bildirilmeyen değişiklikler sonradan ortaya çıkarsa yersiz ödenen tutar faiziyle geri isteniyor.
Ocak ayında zam gelecek
Evde bakım yardımı memur maaş katsayısına bağlı. Bu nedenle memurlara ocak ve temmuzda yapılan her zam, bu ödemeye de aynı oranda yansıyor. Ocak 2027'de memurlar toplu sözleşmeden doğan yüzde 5'lik artışın yanında enflasyon farkı da alacak. Kesin oran aralık ayı enflasyonunun açıklanmasıyla belli olacak ve 15 bin 775 liralık tutar buna göre yeniden hesaplanacak.
Raporu süreli olanlar dikkat
Süreli rapor sahiplerinin, bitiş tarihinden önce yenileme için hastaneye başvurması gerekiyor. Rapor süresi dolduğunda ödeme askıya alınıyor ve yeni rapor sisteme girilene kadar yatmıyor. Kış aylarında köy yollarının kapanabildiği ve hastane randevularının dolduğu düşünülürse, bu işlemi son haftaya bırakmamak en doğrusu.
