Çalışma hayatına bir atölyede çırak olarak ya da okul yıllarında zorunlu stajla başlayan milyonlarca kişinin gözü, 1 Ekim'de yeni yasama yılına başlayacak Meclis'te. Kamuoyunda "staj ve çıraklık mağdurları" olarak bilinen bu kesim, yıllar önce yaptıkları staj ya da çıraklığın başlangıç tarihinin emeklilikte sigorta başlangıcı sayılmasını istiyor. Bu talep kabul edilirse, özellikle 1999 öncesinde staj ya da çıraklık yapanlar EYT kapsamına girebilecek ve yıllarca erken emekli olabilecek. TBMM'de bu konuda bekleyen iki kanun teklifi bulunuyor. Peki son durum ne?
Staj ve çıraklık neden emeklilikte sayılmıyor?
Mevcut sistemde staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta, emeklilik için esas alınan uzun vadeli sigorta kollarıyla aynı kapsamda değerlendirilmiyor. Stajyer ve çıraklar için yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primi yatırılıyor. Yani bu dönemde yaşlılık ve emeklilik primi ödenmiş sayılmıyor. Bu nedenle staj ya da çıraklık sırasında alınan bir sigorta numarası, tek başına o tarihin emeklilik açısından sigorta başlangıcı kabul edilmesi anlamına gelmiyor.
Bu durumun en çok 1999 öncesinde staj ya da çıraklık yapanları etkilediği belirtiliyor. Çünkü bu kişiler, staj başlangıçları sayılsaydı 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı kabul edilecek ve EYT ile yaş şartı olmadan emekli olabilecekti. Oysa ilk uzun vadeli sigortaları 1999 sonrasına denk geldiği için yaş şartına takılıyorlar.
Birinci teklif: Staj başlangıcı sigorta başlangıcı sayılsın
TBMM kayıtlarına göre 3 Haziran 2026'da 2/3710 esas numaralı "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" Meclis Başkanlığına sunuldu. Teklifte, başta 1999 öncesinde zorunlu staj ve çıraklık yapanlar olmak üzere, bu kişilerin işe başlangıç tarihlerinin sigorta başlangıç tarihi olarak değerlendirilmesi amaçlanıyor. Teklifin TBMM kayıtlarındaki son durumu "Komisyonda" olarak görünüyor.
İkinci teklif: Borçlanma hakkı gelsin
21 Temmuz 2026'da sunulan 2/3778 esas numaralı teklif ise farklı bir yol öneriyor. Teklif; kısa vadeli sigorta kapsamındaki bazı sigortalılara uzun vadeli sigorta kollarına dahil olma imkânı verilmesini, kısa vadeli sigorta başlangıcının uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini ve çıraklık, staj ve eğitim sürelerinin borçlanılabilecek süreler arasına alınmasını amaçlıyor. Bu teklif, 22 Temmuz'da Plan ve Bütçe Komisyonu'na, tali komisyon olarak da Milli Eğitim ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler komisyonlarına sevk edildi. Teklif de şu an komisyonda bekliyor.
Düzenleme çıktı mı?
Hayır. En önemli ayrım, kanun teklifi ile yürürlüğe girmiş düzenlemenin birbirine karıştırılmaması. TBMM'ye teklif sunulmuş olması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Resmi Gazete'de yayımlanmış ve yürürlükte olan bir düzenleme bulunmadığı için staj ve çıraklık süreleri hâlâ kısa vadeli sigorta kapsamında sayılıyor. Yalnızca staj başlangıcı ile ilk uzun vadeli sigorta tescili arasında doğum yapan kadınlar için doğum borçlanması gibi dar kapsamlı istisnalar bulunuyor.
Soru önergeleri de verildi
Konu yalnızca kanun teklifleriyle değil, milletvekillerinin verdiği soru önergeleriyle de Meclis gündemine taşındı. TBMM kayıtlarında 2026 yılı içinde staj ve çıraklık başlangıcının sigortalılık ve emeklilik süresinden sayılmasına ilişkin birden fazla yazılı soru önergesi bulunuyor. Staj ve çıraklık mağdurları ise yeni yasama yılında tekliflerin komisyon gündemine alınmasını talep ediyor.
Mağdurlar şimdi ne yapmalı?
Uzmanlar, staj ya da çıraklık geçmişi olanların öncelikle e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünden bu dönemlere ait kayıtlarını kontrol etmesini öneriyor. Olası bir düzenlemede hak sahipliğinin belgelenmesi için staj ya da çıraklık yapılan işyerine ve okula ait belgelerin saklanması da önem taşıyor. İnternette "staj mağdurlarına müjde, düzenleme çıktı" gibi başlıklarla paylaşılan bilgilere ise resmi bir açıklama yapılmadıkça itibar edilmemesi gerekiyor.
