Sonbaharın gelişiyle birlikte pazar tezgâhlarında yeşil yaprakları ve canlı rengiyle turp da yerini aldı. Özellikle balık sofralarının vazgeçilmez eşlikçisi olan turp, hafif acı ve ferahlatıcı tadıyla salatalara ayrı bir lezzet katıyor. Üstelik bu mütevazı kök sebze, besin değeri açısından da oldukça zengin.
Beslenme uzmanlarına göre turp; lif, C vitamini, folat, potasyum ve antioksidan bileşikler içeriyor. 100 gramında yalnızca 16 kalori civarında enerji bulunması ise onu hafif beslenmek isteyenler için ideal bir sebze yapıyor. İşte uzmanların sıraladığı turpun 5 faydası.
1. Sindirimi destekliyor
Turp, içerdiği lif sayesinde bağırsak hareketlerinin düzenli olmasına yardımcı oluyor. Lif, bağırsaktaki faydalı bakteriler için de besin görevi görüyor. Özellikle ağır ve yağlı yemeklerin yanında birkaç dilim turp tüketmek, sindirimi kolaylaştıran geleneksel bir alışkanlık olarak biliniyor. Balık sofralarında turpun hep yer alması da bu yüzden tesadüf değil.
2. C vitamini kaynağı
Turp, özellikle kırmızı türü, C vitamini bakımından zengin sebzeler arasında yer alıyor. C vitamini, bağışıklık sisteminin normal işleyişine katkıda bulunuyor ve kolajen üretiminde rol oynayarak cilt sağlığını destekliyor. Havaların soğumaya başladığı bu dönemde sofraya düzenli olarak turp eklemek, mevsime uygun bir C vitamini desteği sağlıyor.
3. Düşük kalorili, tok tutan bir sebze
Yüksek su ve lif oranına karşın çok düşük kalorili olması, turpu kilo kontrolüne dikkat edenler için ideal bir atıştırmalık yapıyor. Çıtır yapısı sayesinde cips ve kraker gibi abur cuburların yerine sağlıklı bir alternatif olabiliyor.
4. Potasyum içeriyor
Turp, kalp ve kas fonksiyonları için önemli bir mineral olan potasyum içeriyor. Potasyum, vücudun sıvı dengesinin korunmasında ve kan basıncının dengede tutulmasında rol oynuyor. Dengeli ve çeşitli sebze tüketimi içinde turp da bu açıdan katkı sağlayan besinler arasında sayılıyor.
5. Antioksidan bileşikler
Turpa o kendine özgü acılığını veren bileşikler, lahana ve brokoli gibi turpgiller ailesinin diğer üyelerinde de bulunan kükürtlü bileşikler. Bu bileşikler ve kırmızı turpun kabuğundaki doğal renk maddeleri, vücudu serbest radikallerin etkilerine karşı korumaya yardımcı olan antioksidanlar arasında yer alıyor.
Kırmızı turp mu kara turp mu?
Kırmızı turp daha küçük, sulu ve hafif acı bir tada sahip; salatalarda ve çiğ olarak tüketilmeye çok uygun. Kara turp ise daha iri, sert ve acı. Geleneksel olarak özellikle kış aylarında tüketilen kara turp, balla karıştırılarak da hazırlanıyor. Her iki tür de benzer besin öğeleri içeriyor; tercih çoğu zaman damak zevkine göre yapılıyor.
Turp nasıl tüketilmeli?
Turpun besin değerinden en iyi şekilde yararlanmak için çiğ olarak ve kabuğuyla tüketilmesi öneriliyor. İnce dilimlenerek salatalara eklenebilir, yoğurtla karıştırılarak meze yapılabilir ya da limon ve zeytinyağıyla sade olarak tüketilebilir. Turp yaprakları da atılmamalı; yıkanarak salatalara eklenebiliyor ya da zeytinyağlı yemeklerde kullanılabiliyor.
Taze turp nasıl seçilir ve saklanır?
Taze turpun kabuğu parlak ve pürüzsüz, dokusu sert olmalı. Yaprakları canlı yeşil olan turplar yeni toplanmış demek. Yumuşamış, çatlamış ya da içi boşalmış turplar ise tazeliğini yitirmiş oluyor. Turpu aldıktan sonra yapraklarını kesip ayırmak, kökün nemini kaybetmesini önlüyor. Yaprakları ayrılmış turplar, nemli bir kâğıt havluya sarılıp buzdolabının sebzeliğinde bir haftaya kadar tazeliğini koruyabiliyor. Turpu kullanmadan önce birkaç dakika soğuk suda bekletmek ise çıtırlığını artırıyor.
Kimler dikkat etmeli?
Turp genellikle güvenli bir sebze olsa da hassas midesi olanlarda, fazla tüketildiğinde gaz ve şişkinlik yapabiliyor. Tiroit sorunu olanların ve düzenli ilaç kullananların, turpu yoğun miktarlarda tüketmeden önce doktorlarına danışması öneriliyor.
