Yeni takıldığında ayna gibi parlayan musluklar, birkaç ay içinde matlaşıyor, diplerinde beyaz bir kabuk oluşuyor. Suyun aktığı ucun çevresinde biriken sert tabaka zamanla suyu sağa sola fışkırtmaya başlıyor. Çoğumuz bu kireci bulaşık teliyle ya da bıçağın ucuyla kazımaya çalışıyoruz; sonuçta kireç gitse bile krom kaplama çiziliyor ve musluk bir daha eski parlaklığına dönmüyor. Oysa kireci ovmaya gerek yok. Sirkeye batırılmış bir bez işin tamamını sizin yerinize yapıyor.
Sirkeli bez yöntemi
1. Sirkeyi ılıtın. Bir su bardağı beyaz sirkeyi cezvede ya da mikrodalgada ılık hâle getirin. Kaynatmayın; ılık sirke soğuğa göre çok daha hızlı etki eder.
2. Bezi ıslatın. Eski bir pamuklu bezi ya da birkaç kat kâğıt havluyu sirkeye iyice batırın.
3. Musluğa sarın. Bezi kireçli bölgeleri tamamen kaplayacak şekilde musluğun gövdesine, dibine ve ucuna sarın. Bezin kurumaması için üzerine bir parça streç film ya da naylon poşet geçirebilirsiniz.
4. 15 dakika bekleyin. Kalın kireç tabakalarında süreyi yarım saate çıkarın.
5. Bezi çıkarıp silin. Yumuşayan kireci aynı bezle ya da yumuşak bir süngerle silmek yeterli. Girintilerde kalanlar için eski bir diş fırçası kullanın.
6. Durulayın ve kurulayın. Bol suyla durulayıp kuru bir mikrofiber bezle parlatın. Bu son adım atlanırsa sirke kalıntısı kaplamayı matlaştırabilir.
Neden ovmaya gerek kalmıyor?
Musluktaki beyaz tabaka, suyun içindeki kalsiyum ve magnezyumun buharlaşan sudan geriye kalan tortusu. Bu tortu bazik yapıda. Sirkedeki asetik asit, kireçle tepkimeye girip onu suda çözünen bir hâle getiriyor. Yani kireci söken sizin kol gücünüz değil, kimyasal tepkime. Tek yapmanız gereken sirkeye çalışması için zaman tanımak.
Sirke yoksa limon
Aynı işi limon da görür. Bir limonu ikiye kesin, kesik yüzünü doğrudan musluğun üzerinde gezdirin ve suyunu 10 dakika bekletin. Musluğun ucundaki dar bölge için yarım limonu ağza geçirip bırakmak pratik bir çözüm. Limon tuzu kullanacaksanız bir tatlı kaşığını bir bardak ılık suda eritip bezi bu suya batırın.
Musluğun ucundaki süzgeci unutmayın
Su eskisi kadar güçlü akmıyorsa ya da yana doğru fışkırıyorsa sorun büyük ihtimalle perlatörde, yani musluğun ucundaki küçük süzgeçte. Bu parçayı elle ya da bir bez yardımıyla pense kullanarak saat yönünün tersine çevirip çıkarın. Bir bardak sirkenin içinde yarım saat bekletin, diş fırçasıyla fırçalayıp durulayın ve yerine takın. Suyun akışındaki fark hemen görülür.
Bunları yapmayın
Bulaşık teli ve sert sünger: Krom kaplamayı çizer. Çizilen yüzey kireci daha kolay tutar ve sorun büyür.
Tuz ruhu: Kireci hemen söker ama kaplamayı da karartır, contaları eritir. Buharı solunum yollarına zarar verir.
Sirkeyle çamaşır suyunu karıştırmak: İkisi bir araya geldiğinde zehirli klor gazı çıkar. Aynı gün içinde art arda kullanmaktan da kaçının.
Mermer tezgâhta sirke: Sirke ve limon mermeri aşındırır, mat lekeler bırakır. Musluğun dibi mermere oturuyorsa bezin tezgâha değmemesine dikkat edin.
Siyah ve altın rengi bataryalarda uzun bekletme: Boyalı ve özel kaplamalı musluklarda asit yüzeye zarar verebilir. Bu tür armatürlerde önce görünmeyen küçük bir noktada deneyin ve süreyi beş dakikayla sınırlayın.
Kireç bir daha tutmasın diye
Kirecin oluşması için suyun yüzeyde kuruması gerekir. Bu yüzden en etkili önlem, musluğu her kullanımdan sonra kuru bir bezle silmek. Lavabonun kenarında küçük bir mikrofiber bez bulundurmak bu alışkanlığı kolaylaştırır.
Temizlikten sonra musluğa çok az miktarda bebek yağı ya da araba cilası sürüp parlatırsanız yüzeyde su tutmayan ince bir film oluşur; damlalar yapışmadan akar ve kireç çok daha geç birikir. Haftada bir kez sirkeli suyla (bir ölçü sirke, bir ölçü su) hızlıca silmek ise kalın tabakaların oluşmasını baştan engeller.
Aynı yöntem duş başlığı, duşakabin camı, çaydanlık dibi ve paslanmaz çelik eviyedeki kireç lekelerinde de işe yarar. Duş başlığını sökebiliyorsanız bir kova sirkeli suya yatırıp bir saat bekletmek deliklerin tamamını açar.
