İşten ayrılmayı düşünen, emekliliği yaklaşan ya da işten çıkarılan milyonlarca çalışanın en çok merak ettiği konulardan biri kıdem tazminatı. Memur maaş katsayısına bağlı olarak her altı ayda bir güncellenen kıdem tazminatı tavanı, 1 Temmuz-31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL olarak belirlendi. Ocak-Haziran döneminde 64.948 TL olarak uygulanan tavan, temmuz zammıyla birlikte yaklaşık 8.800 lira yükseldi. İşte kıdem tazminatı kimlere ödenir, nasıl hesaplanır ve tavan ne anlama gelir? Tüm ayrıntılar haberimizde.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışan işçinin, kanunda sayılan hallerde iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda işverenden aldığı bir ödeme. Tazminat, çalışanın işyerinde geçirdiği her tam yıl için 30 günlük brüt ücreti üzerinden hesaplanıyor. Bir yıldan artan süreler için de oransal olarak ödeme yapılıyor.
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. İşveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılanlar, emekliliğe hak kazanıp işten ayrılanlar, emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlayanlar, askerlik görevi nedeniyle işten ayrılanlar ve evlendikten sonraki bir yıl içinde işten ayrılan kadın çalışanlar kıdem tazminatı alabiliyor. Çalışanın vefatı halinde ise tazminat yasal mirasçılarına ödeniyor. Kendi isteğiyle istifa eden çalışanlar ise kanunda belirtilen haklı nedenler dışında kıdem tazminatı alamıyor.
Tavan ne anlama geliyor?
Kıdem tazminatı tavanı, her bir çalışma yılı için ödenebilecek en yüksek tutarı gösteriyor. Brüt maaşı tavanın altında olan çalışanların tazminatı kendi brüt ücretleri üzerinden hesaplanıyor. Brüt maaşı tavanın üzerinde olanların tazminatında ise her yıl için tavan tutarı esas alınıyor. Yani brüt ücreti 100 bin lira olan bir çalışanın her çalışma yılı için alabileceği en yüksek tutar 73.729,87 TL oluyor.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesaplamada çalışanın son brüt ücretine düzenli olarak ödenen yol, yemek ve benzeri yardımlar da ekleniyor. Bu toplam, tavanı aşmıyorsa doğrudan hizmet yılı ile çarpılıyor. Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmiyor; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor. İşte iki örnek:
- Brüt ücreti 50.000 TL olan ve 10 yıl çalışan bir işçi: 50.000 x 10 = 500.000 TL brüt tazminat. Damga vergisi yaklaşık 3.795 TL düşüldüğünde eline yaklaşık 496.205 TL geçiyor.
- Brüt ücreti 90.000 TL olan ve 10 yıl çalışan bir işçi: Ücreti tavanın üzerinde olduğu için hesaplama tavandan yapılıyor: 73.729,87 x 10 = 737.298,70 TL brüt tazminat.
Hangi tarih esas alınıyor?
Kıdem tazminatında uygulanacak tavan, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre belirleniyor. Temmuz-Aralık 2026 döneminde işten ayrılanlar için 73.729,87 TL'lik tavan geçerli. Ocak 2027'de memur maaş katsayısına yapılacak artışla birlikte tavan yeniden güncellenecek ve yükselecek. Bu nedenle yılın son aylarında işten ayrılmayı planlayanların bu tarihi göz önünde bulundurması öneriliyor.
Memurlar kıdem tazminatı alıyor mu?
Kıdem tazminatı, İş Kanunu'na tabi işçiler için geçerli bir hak. Devlet memurları ise kıdem tazminatı yerine emekli olduklarında emekli ikramiyesi alıyor. Memurların emekli ikramiyesi, hizmet süresine ve son maaş katsayılarına göre hesaplanıyor. Kamu kurumlarında sözleşmeli ya da işçi statüsünde çalışanlar ise kıdem tazminatı hükümlerine tabi oluyor. Bu nedenle kamuda çalışanların hangi statüde bulunduklarını bilmesi, alacakları ödemeyi doğru hesaplayabilmeleri açısından önemli.
Tazminat ödenmezse ne yapılmalı?
Hak kazanıldığı halde kıdem tazminatı ödenmeyen çalışanlar, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmak zorunda. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabiliyor. Kıdem tazminatı alacağında zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıl. Ödemede gecikme yaşanması halinde ise çalışanın, bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz üzerinden faiz talep etme hakkı bulunuyor.
