Karadeniz'de havalar serinleyip yağmurlar başladığında sofralara ilk gelen yemeklerden biri, şüphesiz karalahana çorbası. Trabzon ve Rize başta olmak üzere tüm Karadeniz'in vazgeçilmezi olan bu çorba, hem doyurucu hem de besleyici yapısıyla soğuk günlerde içinizi ısıtıyor. Ancak evde yapıldığında bazen acımsı bir tat bırakıyor, bazen de lahanası sert kalıyor. Oysa annelerimizin, ninelerimizin bildiği birkaç küçük sırla karalahana çorbası kadife gibi bir lezzete kavuşuyor. İşte Karadeniz usulü karalahana çorbası tarifi ve püf noktaları.
Malzemeler (4 kişilik)
- 8 yaprak karalahana
- 3/4 su bardağı haşlanmış barbunya
- 1/2 su bardağı haşlanmış mısır
- Yarım adet soğan (yemeklik doğranmış)
- 1 diş sarımsak (ezilmiş)
- 4 yemek kaşığı zeytinyağı
- Yarım yemek kaşığı biber salçası
- 4 su bardağı et suyu
- 1 yemek kaşığı pirinç (dilerseniz bulgur)
- Yarım tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 2 çay kaşığı pul biber
- Terbiye için: yarım yemek kaşığı mısır unu, çeyrek su bardağı sıcak su
Acılığın sırrı: Lahananın sapı ve ilk suyu
Karalahana çorbasını acı yapan en önemli etken, yaprakların kalın orta damarı ve lahananın ilk haşlama suyu. Karadenizli ev hanımları bu yüzden yaprakların sert orta damarlarını mutlaka ayıklıyor. Lahanayı doğradıktan sonra kısa bir süre kaynar suda haşlayıp bu ilk suyu dökmek de acılığı büyük ölçüde gideriyor. Ayrıca lahananın ince ince değil, iri doğranması hem dokusunu hem de rengini koruyor.
Adım adım karalahana çorbası
1. Karalahanaları bol suda yıkayın, sert orta damarlarını çıkarın ve iri parçalar halinde doğrayın.
2. Tencereye zeytinyağını alın, soğan ve sarımsağı ekleyip kavurmaya başlayın.
3. Soğanlar renk almaya başlayınca biber salçasını ekleyin ve kokusu çıkana kadar kavurun.
4. Haşlanmış barbunyayı ekleyin, birkaç dakika karıştırarak kavurmaya devam edin.
5. Haşlanmış mısırı ve pirinci de ekleyin.
6. Doğradığınız karalahanaları tencereye alın ve biraz daha karıştırın.
7. Et suyunu ekleyin, kapağını kapatın ve bakliyatlar ile lahana yumuşayana kadar kısık ateşte pişirin.
8. Mısır ununu sıcak suyla açıp çorbaya yavaşça ekleyin; bu terbiye çorbaya o bilinen kıvamı veriyor.
9. Son olarak tuz, karabiber ve pul biberi ekleyip birkaç dakika daha kaynatın.
Kıvam için mısır unu
Karadeniz mutfağında mısır, hemen her yemeğe bir şekilde girer. Karalahana çorbasında da mısır unu, çorbaya hem hafif bir kıvam hem de bölgeye özgü o tatlımsı aromayı katıyor. Mısır ununu doğrudan çorbaya dökmek topaklanmaya neden olabileceği için mutlaka önce sıcak suyla açmak gerekiyor.
Pirinç mi, bulgur mu, buğday mı?
Tarifte pirinç kullanıldı ancak bu tamamen damak zevkine bağlı. Pek çok evde pirinç yerine bulgur ya da önceden haşlanmış buğday tercih ediliyor. Buğday kullanıldığında çorba daha doyurucu bir hale geliyor. Et suyu yerine sade su ya da tavuk suyu kullanmak da mümkün; et suyu ise çorbaya daha derin bir lezzet katıyor.
Yanına ne gider?
Karalahana çorbasının en iyi arkadaşı, sıcak mısır ekmeği. Servis ederken yanına bir dilim limon, taze soğan ve Karadeniz usulü turşu eklerseniz tam bir yayla sofrası kurmuş olursunuz. Pişen çorba buzdolabında 2-3 gün dayanıyor ve ertesi gün ısıtıldığında lezzeti daha da oturuyor.
Karalahana neden bu kadar değerli?
Karalahana, lif, vitamin ve mineraller açısından zengin bir yeşil yapraklı sebze. Özellikle sonbahar ve kış aylarında pazarlarda bolca bulunuyor. İlk soğuklardan sonra toplanan karalahananın daha tatlı ve yumuşak olduğu biliniyor. Bu nedenle Karadenizliler "karalahana kırağı yemeden lezzetlenmez" der. Sonbaharın bu günlerinde pazardan alacağınız taze karalahanalarla hem sağlıklı hem de ekonomik bir sofra kurabilirsiniz. Afiyet olsun!
