Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu bulunan milyonlarca vatandaş için yılın son çeyreği kritik bir dönem. Prim borcu olan Bağ-Kur'lular ile GSS kapsamındaki sigortalılara tanınan ve borçları olsa bile hastaneden yararlanmalarını sağlayan ek süre 31 Aralık 2026'da sona eriyor. Öte yandan 2016 öncesine ait eski GSS borçlarının 11. Yargı Paketi ile silindiği, ancak sonraki dönem borçlarının hâlâ devam ettiği de unutulmamalı. Peki GSS borcu olanlar ne yapmalı, hangi borçlar silindi, kalan borç nasıl yapılandırılır? İşte bilinmesi gerekenler.
GSS nedir, kimler prim öder?
Genel Sağlık Sigortası, herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için uygulanan bir sistem. Çalışmayan, emekli olmayan, bir yakınının üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi olarak da sağlık güvencesi bulunmayan vatandaşlar GSS primi ödüyor. Türkiye'de 9 milyondan fazla kişi GSS kapsamında bulunuyor. Aile içindeki kişi başına düşen geliri belirli bir sınırın altında olan ve gelir testiyle muhtaçlığı tespit edilen vatandaşların primi ise devlet tarafından karşılanıyor.
2016 öncesi borçlar silindi
11. Yargı Paketi kapsamında TBMM'den geçen ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle, 1 Ocak 2016'dan önceki dönemlere ait ödenmemiş GSS primleri ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacakların tahsilinden vazgeçildi. Yaklaşık 1,5 milyon vatandaşın omzundaki 3,2 milyar liralık borç yükü bu düzenlemeyle ortadan kalktı. Bu borçların silinmesi için ayrıca başvuru yapılmasına gerek bulunmuyor.
2016 sonrası borçlar devam ediyor
Af yalnızca 2016 öncesi dönemi kapsıyor. 1 Ocak 2016'dan sonraki döneme ait GSS prim borçları ise geçerliliğini koruyor ve tahsil ediliyor. Bu borçlar için SGK'ya başvurarak 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesi kapsamında taksitlendirme talep etmek mümkün. Borçlular, mevcut borçlarını ve gecikme zamlarını e-Devlet Kapısı'ndaki "Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama" hizmetinden kontrol edebiliyor.
Sağlık hizmeti için süre 31 Aralık'ta doluyor
Normal şartlarda 60 günden fazla prim borcu bulunan sigortalılar, acil durumlar dışında sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Ancak 7 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile prim borcu bulunan Bağ-Kur sigortalıları ile GSS kapsamındaki sigortalıların ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin, 60 günden fazla prim borçları olsa bile 31 Aralık 2026 sonuna kadar sağlık yardımlarından yararlanmaya devam edebilmesi sağlandı.
Bu sürenin yeniden uzatılıp uzatılmayacağı ise henüz belli değil. Süre uzatılmazsa, 2027'nin başından itibaren borcu olan sigortalılar hastanelerde sağlık hizmetine erişimde sorun yaşayabilir. Bu nedenle uzmanlar, borcu bulunanların yıl sonunu beklemeden borçlarını ödemesini ya da yapılandırmasını öneriyor.
Gelir testi yaptırmak çözüm olabilir
Geliri düşük olan vatandaşlar için bir diğer seçenek de gelir testi. Aile içindeki kişi başına düşen aylık geliri, asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenlerin GSS primi devlet tarafından ödeniyor. Gelir testi başvuruları ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılıyor. Geliri bu sınırın altında olduğu halde gelir testi yaptırmayan pek çok kişinin gereksiz yere GSS borcu biriktirdiği biliniyor.
Borç nasıl ödenir?
GSS prim borçları banka şubeleri, internet ve mobil bankacılık, PTT ya da e-Devlet üzerinden ödenebiliyor. Borç tutarının yüksek olması halinde SGK il müdürlüklerine başvurularak taksitlendirme yapılabiliyor. Ödeme yapmadan önce e-Devlet'ten güncel borç dökümünü almak, hangi dönemlere ait borcun bulunduğunu görmek açısından önemli. Özellikle 2016 öncesi borçları silinen vatandaşların, kalan borç tutarlarını yeniden kontrol etmesi ve ödeme planlarını buna göre yapması tavsiye ediliyor.
