Ağır engelli yakınına evde bakan aileleri ilgilendiren eylül ayı ödemeleri hesaplara geçti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, evde bakım yardımı kapsamında yaklaşık 490 bin vatandaşa toplam 7,7 milyar TL ödeme yapıldığını açıkladı.
Ödemeler 15 Eylül'den itibaren hak sahiplerinin hesaplarına aktarılmaya başladı. Eylül ayında kişi başına ödenen evde bakım yardımı tutarı 15 bin 775 TL oldu. Bu tutar, bakım veren aile üyesinin hesabına her ay düzenli olarak yatırılıyor.
Evde bakım yardımı nedir?
Evde bakım yardımı, günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyen, yani tam bağımlı durumdaki ağır engelli bireylerin kendi evlerinde, aileleri yanında bakılmasını desteklemek amacıyla veriliyor. Bakanlığa göre programın amacı, tam bağımlı bireylerin kurumsal bakım yerine mümkün olduğunca aile ortamında desteklenmesi ve bu bakımı üstlenen ailelerin ekonomik olarak güçlendirilmesi.
Yardım, engelli bireyin kendisine değil, ona bakım veren ve genellikle aynı evde yaşayan yakınına ödeniyor. Bu yüzden halk arasında "evde bakım maaşı" ya da "evde bakım parası" olarak biliniyor.
Kimler başvurabilir?
Evde bakım yardımından yararlanabilmek için temel olarak şu şartların sağlanması gerekiyor:
Ağır engelli raporu: Bakıma muhtaç kişinin, sağlık kurulu raporunda "ağır engelli" ya da "tam bağımlı" olduğunun belirtilmesi gerekiyor.
Gelir şartı: Hanede kişi başına düşen aylık ortalama gelirin, net asgari ücretin üçte ikisinden az olması aranıyor. Hanedeki tüm bireylerin gelirleri bu hesaba dahil ediliyor.
Bakım veren kişi: Bakımı üstlenen yakının, engelli bireyle birlikte yaşaması ve bakımı fiilen yapıyor olması gerekiyor. Sosyal hizmet uzmanları başvuru sonrasında ev ziyareti yaparak durumu yerinde inceliyor.
Başvuru nereden yapılır?
Başvurular, engelli bireyin yerleşim yerindeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne yapılıyor. Başvuru sırasında kimlik belgesi, sağlık kurulu raporu ve gelir durumunu gösteren belgeler isteniyor. İnceleme ve ev ziyaretinin ardından şartları karşıladığı belirlenen hak sahipleri için ödeme süreci başlatılıyor.
Ordu'da yaşayan vatandaşlar da başvurularını Ordu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne yapabiliyor. Başvuru öncesinde il müdürlüğünü arayarak gerekli belgelerin güncel listesini öğrenmek, sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlıyor.
Ödeme nasıl sorgulanır?
Hak sahipleri ödemelerinin yatıp yatmadığını e-Devlet üzerinden kolayca kontrol edebiliyor. Bunun için e-Devlet'e giriş yaptıktan sonra arama bölümüne "Engelli Evde Bakım Ödeme Bilgileri Sorgulama" yazmak yeterli. Ekranda ödemenin yapıldığı tarih ve tutar görüntüleniyor.
Ödemeler banka işlem süreçleri nedeniyle tüm hak sahiplerinin hesabına aynı anda yansımayabiliyor. İller bazında resmi bir "yatan iller listesi" yayımlanmadığı için, sosyal medyada paylaşılan liste ve tarihlere itibar etmek yerine e-Devlet sorgulamasını kullanmak en doğru yol.
Engelli aylığı ile karıştırılmamalı
Evde bakım yardımı sık sık engelli aylığı ile karıştırılıyor. Engelli aylığı, engelli bireyin kendisine rapordaki engel oranına ve gelir durumuna göre ödenen ayrı bir sosyal yardım. Evde bakım yardımı ise bakımı üstlenen yakına ödeniyor. Şartları sağlayan aileler, her iki ödemeden de ayrı ayrı yararlanabiliyor. Bu nedenle ağır engelli bir yakını olan ve henüz başvuru yapmamış ailelerin iki yardımı da araştırması öneriliyor.
Yardım kesilebilir mi?
Evde bakım yardımı, şartlar devam ettiği sürece ödeniyor. Hanenin gelir durumunda değişiklik olması, bakım veren kişinin değişmesi ya da engelli bireyin kurum bakımına alınması gibi durumlarda ödeme yeniden değerlendiriliyor. Bu tür değişikliklerin il müdürlüğüne bildirilmemesi hâlinde, sonradan fazla ödenen tutarların geri istenmesi söz konusu olabiliyor. Bu nedenle hak sahiplerinin durumlarındaki değişiklikleri zamanında ve eksiksiz şekilde il müdürlüğüne bildirmesi büyük önem taşıyor.
