Milyonlarca emekli ve memurun ocak zammını belirleyecek altı aylık enflasyon hesabında üçüncü ay geride kalıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) eylül ayı enflasyonunu 5 Ekim'de açıklayacak. Açıklama öncesinde gözler, ekonomistlerin beklentilerine çevrildi.
AA Finans'ın 20 ekonomistin katılımıyla gerçekleştirdiği Enflasyon Beklenti Anketi'ne göre ekonomistler, tüketici fiyatlarının eylülde yüzde 2,18 artacağını tahmin ediyor. Bu tahmin gerçekleşirse yıllık enflasyonun yüzde 31,51'den yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor. Ekonomistlerin 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi ise ortalama yüzde 29,66.
3 aylık birikim ne kadar olacak?
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammı, temmuz ile aralık arasındaki altı aylık enflasyonla belirleniyor. TÜİK verilerine göre temmuzda aylık enflasyon yüzde 1,78, ağustosta ise yüzde 1,84 oldu. Böylece iki aylık birikim yüzde 3,65'e ulaştı. Eylülde beklenen yüzde 2,18'lik artış gerçekleşirse, üç aylık kümülatif enflasyon yüzde 5,91 olacak.
Yani emeklilerin ocak zammının yaklaşık yarısı şimdiden netleşmiş olacak. Kalan ekim, kasım ve aralık aylarının enflasyonu da bu rakamın üzerine eklenerek nihai zam oranını belirleyecek.
Ocakta zam ne kadar olabilir?
Son üç ayın her birinde aylık enflasyonun yüzde 1,5 civarında gerçekleşmesi hâlinde altı aylık toplam yaklaşık yüzde 10,7'ye ulaşıyor. Aylık ortalama yüzde 2 olursa ise ocak zammı yüzde 12,4 civarına çıkıyor. Kesin oran, aralık ayı enflasyonunun ocak ayı başında açıklanmasıyla belli olacak.
Bu hesaplamalar, en düşük emekli aylığını da doğrudan ilgilendiriyor. Şu an 23.552 TL olan en düşük aylığın ocakta ne kadar olacağı, yapılacak yasal düzenlemeye bağlı. Geçmiş yıllarda en düşük aylık, emekli zammı oranında artırılmıştı.
Memur ve memur emeklisi için durum
Memur ve memur emeklilerinin ocak zammı ise farklı hesaplanıyor. Toplu sözleşmeye göre 2027'nin ilk yarısı için yüzde 5'lik zam belirlenmişti. Buna, 2026'nın ikinci yarısında gerçekleşen enflasyonun toplu sözleşmedeki yüzde 7'lik zammı aşan kısmı, yani enflasyon farkı ekleniyor. Üç aylık birikimin yüzde 5,91 olması beklendiğinden, şu an için enflasyon farkı oluşmuş değil. Ancak son üç ayda enflasyonun yüzde 1'in üzerinde birikmesiyle birlikte fark oluşacak ve bu fark ocaktaki zam oranına eklenecek.
Emekli maaşı örnekleri
Ocak zammının yüzde 11 civarında gerçekleşmesi hâlinde, aylık 25 bin TL alan bir SSK emeklisinin maaşı yaklaşık 27.750 TL'ye, 30 bin TL alan bir emeklinin maaşı ise yaklaşık 33.300 TL'ye yükselecek. Zam oranı yüzde 12'ye çıkarsa bu tutarlar sırasıyla 28 bin TL ve 33.600 TL civarında olacak. Bu hesaplamalar, emeklilerin ocak ayında ne kadar artış bekleyebileceğine dair fikir verse de, kesin tutarlar ancak altı aylık enflasyonun tamamlanmasıyla netleşecek.
Beklentiler neden önemli?
Ekonomistlerin enflasyon tahminleri, açıklanacak resmi verinin yönüne dair önemli bir gösterge sunuyor. Son aylarda açıklanan veriler çoğunlukla beklentilere yakın gerçekleşti. Ancak akaryakıt, enerji ve gıda fiyatlarındaki ani değişimler, aylık enflasyonun beklentilerden sapmasına neden olabiliyor. Özellikle ekim ayında eğitim harcamaları ve mevsimsel giyim fiyatlarındaki artışlar, enflasyonu yukarı yönlü etkileyebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Kira artışında da yeni oran
Eylül enflasyonuyla birlikte ekim ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanacak azami artış oranı da belli olacak. Konut kiralarında artış, son 12 ayın tüketici fiyat endeksi ortalamasına göre belirleniyor. Yıllık enflasyondaki düşüş eğilimi sürerse kira artış oranının da kademeli olarak gerilemesi bekleniyor.
Gözler 5 Ekim'de
TÜİK'in eylül enflasyonunu açıklayacağı 5 Ekim Pazartesi, emekliler, memurlar, kiracılar ve ev sahipleri için kritik bir gün olacak. Açıklanan rakam beklentinin üzerinde gelirse ocak zammı tahminleri yukarı, altında gelirse aşağı yönlü güncellenecek. Ekim ayında ayrıca Merkez Bankası'nın faiz kararı ve Orta Vadeli Program'daki güncellemeler de piyasaların gündeminde olacak.
