Karadeniz'de sonbaharın gelmesiyle birlikte evlerin en büyük derdi yeniden başladı: rutubet. Günlerce süren yağmur, bir türlü kurumayan çamaşırlar ve nemli hava, en çok da gardıropları etkiliyor. Kapağı açıldığında burna gelen o ağır koku, kazakların üzerinde beliren gri lekeler, deri ceketlerdeki küf… Oysa çözüm için pahalı nem alma cihazlarına gerek yok. Bir paket tebeşir, sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.
Tebeşir nemi nasıl alıyor?
Tebeşirin ham maddesi kalsiyum karbonat ya da alçı taşı. Bu maddeler gözenekli yapıları sayesinde havadaki su buharını sünger gibi içine çeker. Kapalı ve küçük bir alan olan gardıropta birkaç tebeşir, havadaki fazla nemi emerek küfün üremesi için gereken ortamı bozar. Nem azalınca koku da kendiliğinden kaybolur.
Nasıl uygulanır?
Beş altı adet beyaz, sıradan okul tebeşirini bir araya getirin ve paket lastiğiyle bağlayın. Demeti bir ipin ucuna asıp askı borusuna bağlayın ya da delikli küçük bir bez keseye koyarak raflara yerleştirin. Büyük dolaplarda her bölmeye bir demet koymak daha etkili olur. Renkli tebeşirler açık renkli giysilere boya bulaştırabileceği için beyaz olanı tercih edin ve tebeşirin kumaşa doğrudan temas etmemesine dikkat edin.
Tebeşirler nemle doydukça etkisini yitirir. Ayda bir kez çıkarıp güneşte ya da peteğin üzerinde bir gün kurutun; yeniden kullanabilirsiniz. İki üç ayda bir ise yenileriyle değiştirin.
Tebeşir yoksa: pirinç, tuz ve karbonat
Aynı işi mutfaktaki başka malzemeler de görür. Bir çorabın ya da tülbentin içine bir su bardağı çiğ pirinç doldurup ağzını bağlayın ve dolabın köşesine koyun. Kaya tuzu da güçlü bir nem tutucudur; ağzı açık bir kâsede dolabın tabanına yerleştirilebilir, ancak tuz sulanmaya başladığında değiştirilmelidir. Karbonat ise hem nemi hem kokuyu alır; küçük bir kavanoza doldurup kapağına delikler açmak yeterlidir.
Kötü koku için kahve ve sabun
Nem alındıktan sonra sinmiş kokuyu gidermek için bir kâse kuru Türk kahvesi ya da kahve telvesi dolapta iki gün bekletilebilir. Kalıp sabunları kâğıdından çıkarıp giysilerin arasına yerleştirmek de hem güve kovucu hem de hoş koku verici eski bir yöntemdir. Defne yaprağı ve lavanta kesesi de aynı amaçla kullanılır.
Küf oluştuysa ne yapmalı?
Dolabın iç yüzeyinde siyah ya da gri noktalar belirdiyse önce bütün giysileri çıkarın. Bir ölçü beyaz sirkeyi bir ölçü suyla karıştırın, bezi bu karışımla ıslatıp yüzeyleri silin ve dolabın kapaklarını açık bırakarak tamamen kurumasını bekleyin. Kurumadan giysileri yerleştirmeyin. Küf lekesi olan giysileri sirkeli suda bekletip ardından yıkayın ve mümkünse güneşte kurutun.
Rutubetin tekrarlamaması için 6 kural
1. Giysileri tam kurumadan dolaba koymayın. Hafif nemli bir kazak bile bütün dolabı kokutur.
2. Dolabı dış duvara tam yaslamayın; arkasında üç dört parmak boşluk bırakın ki hava dolaşsın.
3. Dolabı tıka basa doldurmayın. Giysilerin arasında hava akımı olması gerekir.
4. Haftada bir, havanın açık olduğu bir günde dolap kapaklarını birkaç saat açık bırakın.
5. Evi her gün, yağmur yağsa bile, on dakika karşılıklı pencere açarak havalandırın.
6. Çamaşırı mümkünse yatak odasında kurutmayın; kuruyan her makine çamaşır havaya litrelerce su buharı verir.
Ne zaman ustaya haber verilmeli?
Bu yöntemler dolap içindeki nemi kontrol altına alır. Ancak duvarda kabaran boya, sürekli ıslak kalan bir köşe ya da tavanda yayılan leke varsa sorun dolapta değil, binanın yalıtımında ya da tesisatındadır. Bu durumda çatının, dış cephenin ve su borularının bir ustaya kontrol ettirilmesi gerekir. Küf sporları özellikle astım ve alerjisi olanlarda şikâyetleri artırabildiği için yaygın küf sorunu ihmal edilmemelidir.
