Vergi dairelerine borcu olan ve yaz aylarında düşük faizli taksitlendirme imkânından yararlanan yüz binlerce kişi için kritik tarih yaklaştı. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın verilerine göre başvurusu kabul edilen 705 bin 262 borçlunun ilk taksitini en geç 30 Eylül'e kadar ödemesi gerekiyor.
Düzenleme kapsamında toplam 531 milyar 540 milyon 500 bin 676 TL'lik borç taksitlendirildi. Yani yarım trilyon lirayı aşan bir borç yükü, ilk taksitin zamanında ödenmesiyle birlikte düzenli bir ödeme planına bağlanmış olacak.
Hangi borçlar taksitlendirildi?
Tahsilat Genel Tebliği ile hayata geçirilen düzenleme oldukça geniş bir alanı kapsıyor. Gelir ve kurumlar vergisi, katma değer vergisi, harçlar, adli para cezaları, trafik idari para cezaları, ecrimisil ve öğrenim kredisi (KYK) borçları taksitlendirme kapsamına alındı. Vergi dairelerine borcu olanların büyük bölümünü ise trafik cezası ve ücretli otoyollardan ihlalli geçiş cezası gibi idari para cezası borçluları oluşturuyor.
Özel tüketim vergisi, geçici vergi ve bunlara bağlı alacaklar ise düzenlemenin dışında tutuldu. Taksitlendirmeden 5 Haziran 2026 ve öncesinde vadesi dolan alacaklar yararlanabildi.
Kaç taksit, hangi faizle?
Borçlulara genel olarak 36 aya kadar, zor durumda olanlara 48 aya, çok zor durumda olanlara ise 72 aya kadar taksit imkânı tanındı. KDV borçlarında azami süre 12 ay olarak belirlendi. Taksitlendirmede uygulanan faiz oranı yıllık yüzde 29 oldu. Bu oran, cari tecil faizinden 10 puan daha düşük.
Borçluların tercihlerine bakıldığında en çok seçilen seçenek yüzde 30,93 ile 12 taksit oldu. Bunu yüzde 28,01 ile 36 taksit, yüzde 18,13 ile 6 taksit ve yüzde 12,79 ile 24 taksit izledi. 10 milyon liraya kadar olan borçlarda teminat şartı aranmadı.
SGK'da da 183 milyar liralık borç taksitlendi
Aynı dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan prim borçları için de benzer bir taksitlendirme imkânı sunuldu. SGK tarafında 148 bin 984 işveren ve sigortalının toplam 183,3 milyar liralık borcu taksitlendirildi.
Yapılandırmaya başvurup başvurusu kabul edilen borçlular, ödeme planlarını ve her taksitin tutarını Dijital Vergi Dairesi'ne giriş yaparak görebiliyor. Hangi borcun hangi planla taksitlendirildiğinden emin olmayanların ödeme yapmadan önce bu ekranı kontrol etmesi, eksik ya da yanlış ödeme yapma riskini ortadan kaldırıyor.
İlk taksit nereden ödenir?
Vergi dairesi borçları için ilk taksit ödemesi birçok farklı kanaldan yapılabiliyor. Borçlular tüm vergi dairelerinden, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi ve mobil uygulamasından, anlaşmalı bankaların şubelerinden, internet, telefon ve mobil bankacılık kanallarından ya da PTT iş yerlerinden ödeme yapabiliyor. Anlaşmalı bankaların kredi ve banka kartlarıyla da ödeme mümkün.
Taksit aksatılırsa ne olur?
Taksitlendirmenin devam edebilmesi için ödeme planına uyulması şart. Düzenlemeye göre bir takvim yılı içinde en fazla iki taksitin süresinde ödenmemesi ya da eksik ödenmesi, bu taksitlerin takip eden ay içinde ödenmesi şartıyla tolere ediliyor. Bu sınırın aşılması ya da geciken taksitin bir sonraki ay da ödenmemesi hâlinde taksitlendirme bozulabiliyor ve borç, düşük faiz avantajı olmadan kalan tutar üzerinden takibe alınabiliyor. İlk taksitin zamanında ödenmemesi ise en riskli durum olarak görülüyor.
Araç sahiplerine özel uyarı
Motorlu taşıtlar vergisi borcunu taksitlendiren ve taksitlerini düzenli ödeyen araç sahipleri, aracını fenni muayeneye götürebiliyor. Ancak aracın satışı ya da devri için taksitlerin tamamının ödenmiş olması gerekiyor. Aracını satmayı düşünenlerin bu durumu göz önünde bulundurması öneriliyor.
Son günlerde yaşanabilecek yoğunluk ve sistem aksaklıklarından etkilenmemek için ilk taksit ödemesinin 30 Eylül'ü beklemeden yapılması tavsiye ediliyor.
