Araç sahiplerinin gözü yarın pompa fiyatlarında olacak. Akaryakıt fiyatlarındaki artışların bir bölümünü ÖTV indirimiyle karşılayarak pompaya yansımasını sınırlayan eşel mobil sistemi, 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen yürürlükten kalkıyor. Sistemin sona ermesiyle birlikte benzin başta olmak üzere akaryakıt fiyatlarında yeni bir dönem başlayacak. Yapılan hesaplamalara göre ÖTV'nin yasal üst sınırına çıkarılması halinde benzinin litre fiyatına 12,48 TL'ye varan bir artış yansıyabilir. Peki eşel mobil nedir, neden sona eriyor ve pompa fiyatları ne kadar değişebilir?
Eşel mobil sistemi nedir?
Eşel mobil, akaryakıt ürünlerinde maliyet artışlarının pompa fiyatlarına etkisini azaltmak için uygulanan bir vergi mekanizması. Bu sistemde, rafineri fiyatlarında bir artış olduğunda bu artış ÖTV'den yapılan indirimle karşılanıyor; böylece tüketicinin ödediği fiyat daha az yükseliyor. Sistem, jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki şoklar nedeniyle Mart 2026'da devreye alınmıştı.
Temmuz'da kademeli çıkış başlamıştı
Temmuz 2026'da Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile sistemin işleyişinde değişikliğe gidildi. Buna göre 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde artışın yalnızca yüzde 25'i oranında ÖTV indirimi uygulandı. Rafineri fiyatlarının gerilemesi durumunda ise yapılan indirimin tamamı kadar ÖTV artışı öngörüldü. Aynı karar kapsamında sistemin 1 Ekim 2026 itibarıyla herhangi bir ek koşul aranmaksızın tamamen sona ermesi planlandı.
Benzinde 12,48 TL'lik artış riski
Mevcut durumda benzinin litresinden alınan ÖTV tutarı 4,43 TL seviyesinde bulunuyor. ÖTV'nin yasal üst sınırı olan 14,83 TL'ye yükseltilmesi halinde vergi farkının litre başına yaklaşık 10,40 TL olacağı hesaplanıyor. Bu tutara yüzde 20 KDV eklendiğinde, benzinin pompa fiyatına yansıyabilecek toplam artışın 12,48 TL'ye ulaşabileceği belirtiliyor.
Ancak bu rakam, mevcut ÖTV ile yasal üst sınır arasındaki farkın tamamının bir anda pompaya yansıtıldığı varsayımsal bir senaryoya dayanıyor. Artışın tek seferde mi yoksa kademeli olarak mı yansıtılacağı, ekonomi yönetiminin atacağı adımlara ve piyasa koşullarına bağlı olacak.
Bugünkü pompa fiyatları
29 Eylül itibarıyla akaryakıt fiyatlarında yeni bir değişiklik bulunmuyordu. Son fiyat değişikliği motorin grubunda 25 Eylül'de yaşanmıştı. Güncel fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi yaklaşık 80,40 TL, motorinin litresi 93,50 TL, LPG ise 34,99 TL seviyesinde. Ankara'da benzin 81,40 TL, motorin 94,60 TL; İzmir'de ise benzin 81,70 TL, motorin 94,90 TL civarında satılıyor. Ordu'da ve diğer illerde fiyatlar, nakliye maliyetleri nedeniyle büyükşehirlere göre birkaç kuruş farklılık gösterebiliyor.
Bütçeye maliyeti 90 milyar lira olmuştu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mayıs ayında yaptığı açıklamada eşel mobil sisteminin ilk iki aylık maliyetinin 90 milyar lira olduğunu belirtmişti. Şimşek, uygulamanın yıl boyunca aynı şekilde sürmesi halinde bütçe etkisinin yaklaşık 600 milyar liraya ulaşabileceğini ifade etmişti. Sistemin sona erdirilmesinin arkasında da bu yüksek maliyetin olduğu değerlendiriliyor.
Zamlar hayatın her alanına yansıyabilir
Akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini değil, ekonominin tamamını etkiliyor. Nakliye maliyetlerinin artması, gıdadan giyime pek çok ürünün fiyatına dolaylı olarak yansıyabiliyor. Toplu taşıma ve taksi ücretlerinde de akaryakıt fiyatlarına bağlı güncellemeler gündeme gelebiliyor. Ekonomistler, olası bir artışın ekim ayı enflasyonu üzerinde de etkili olabileceğine dikkat çekiyor.
Araç sahipleri ne yapmalı?
Uzmanlar, olası bir fiyat artışı öncesinde deposunu doldurmak isteyenlerin bugünü değerlendirebileceğini belirtiyor. Ancak benzin istasyonlarında son gün yoğunluğu yaşanabileceği de hatırlatılıyor. Uzun vadede yakıt tasarrufu için lastik basıncının düzenli kontrol edilmesi, ani hızlanma ve frenlerden kaçınılması ve aracın gereksiz yüklerden arındırılması, yakıt tüketimini belirgin şekilde azaltıyor. Nihai pompa fiyatları ise yarın itibarıyla netleşecek.
