Hiçbir sosyal güvencesi olmayan ve geliri düşük olan yaşlı vatandaşlara devlet tarafından her ay ödenen 65 yaş aylığı, temmuz ayında yapılan artışla yeni tutarına ulaştı. Memur maaş katsayısına yapılan yüzde 13,52'lik zamla birlikte 6.393 TL olan 65 yaş aylığı yaklaşık 7.257 TL'ye yükseldi. Bu tutar, yılın sonuna kadar her ay hak sahiplerinin hesaplarına yatırılmaya devam edecek. Peki 65 yaş aylığını kimler alabilir, gelir sınırı ne kadar, başvuru nereye yapılır? İşte merak edilen tüm ayrıntılar.
65 yaş aylığı nedir?
Kamuoyunda "yaşlılık maaşı" olarak da bilinen 65 yaş aylığı, 2022 sayılı Kanun kapsamında ödeniyor. Bu aylık, 65 yaşını doldurmuş, hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan ve belirli bir gelir sınırının altında yaşayan Türk vatandaşlarına devlet tarafından karşılıksız olarak veriliyor. Emekli maaşından farklı olarak, 65 yaş aylığı için daha önce prim ödenmiş olması gerekmiyor. Aylık, memur maaş katsayısına bağlı olduğu için her yıl Ocak ve Temmuz aylarında memur zammıyla birlikte artıyor.
Kimler 65 yaş aylığı alabilir?
65 yaş aylığından yararlanabilmek için şu şartların birlikte sağlanması gerekiyor:
- 65 yaşını doldurmuş olmak
- Türk vatandaşı olmak
- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan aylık, gelir ya da maaş almıyor olmak
- Kendisine bakmakla yükümlü kimsesi bulunmamak ya da bakmakla yükümlü kişinin bakacak durumda olmaması
- Hanede kişi başına düşen aylık gelirin belirlenen sınırın altında olması
Gelir değerlendirmesinde başvuru sahibinin yalnızca kendi geliri değil, aynı hanede yaşayan eşinin ve diğer kişilerin gelirleri de dikkate alınıyor. Hane geliri, hanedeki kişi sayısına bölünerek kişi başına düşen gelir hesaplanıyor.
Engelli aylıkları da arttı
Temmuz zammıyla birlikte engelli vatandaşlara ödenen aylıklar da güncellendi. Yüzde 40 ile 69 arasında engel oranına sahip olanların aylığı 5.793 TL'ye, yüzde 70 ve üzeri engelli olanların aylığı ise 8.690 TL'ye yükseldi. 18 yaş altındaki engelli yakını aylığı da 5.793 TL oldu. Evde bakım yardımı ise 15.755 TL seviyesine çıktı.
Başvuru nereye yapılır?
65 yaş aylığı başvuruları, başvuru sahibinin ikamet ettiği yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılıyor. Başvuru sırasında kimlik belgesi ve gerekli görülen diğer belgeler isteniyor. Vakıf görevlileri, başvuru sahibinin hanesinde sosyal inceleme yaparak gelir durumunu ve yaşam koşullarını yerinde değerlendiriyor. Şartları taşıdığı tespit edilen vatandaşlara, başvuruyu izleyen dönemden itibaren aylık bağlanıyor.
Aylık ne zaman ve nereden alınır?
65 yaş aylıkları her ay düzenli olarak hak sahiplerine ödeniyor. Ödemeler PTT şubeleri ya da hak sahibi adına açılan banka hesabı üzerinden alınabiliyor. Hak sahipleri, ödeme durumunu e-Devlet Kapısı üzerinden de kontrol edebiliyor.
Aylık kesilebilir mi?
Evet. Hak sahibinin gelir durumunda değişiklik olması, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan aylık bağlanması, yurt dışına çıkıp belirli bir süreden uzun kalması ya da hanesine gelir getiren yeni bir durumun ortaya çıkması halinde aylık kesilebiliyor. Bu tür değişikliklerin ilgili vakfa bildirilmesi gerekiyor. Aksi durumda yersiz yapılan ödemeler faiziyle birlikte geri isteniyor.
Yaşlılara yönelik diğer destekler
65 yaş aylığı alan vatandaşlar, belediyeler ve vakıflar aracılığıyla yürütülen diğer sosyal yardımlardan da yararlanabiliyor. Kış aylarında yakacak yardımı, bazı belediyelerin sağladığı ücretsiz ulaşım kartları ve evde sağlık hizmetleri bunların başında geliyor. Genel sağlık sigortası primleri de gelir testiyle muhtaçlığı tespit edilen vatandaşlar için devlet tarafından karşılanıyor.
Ocak'ta yeniden artacak
65 yaş aylığı memur katsayısına bağlı olduğu için Ocak 2027'de memur maaşlarına yapılacak zamla birlikte yeniden artacak. Toplu sözleşmeyle belirlenen yüzde 5'lik zam ve oluşacak enflasyon farkı, 65 yaş aylığına da aynı oranda yansıyacak.
