Sosyal güvencesi bulunmayan, geliri olmayan yaşlı vatandaşlara devlet tarafından ödenen 65 yaş aylığı, yüz binlerce hanenin tek düzenli geliri. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın verilerine göre aylık, temmuzdaki artışın ardından 7 bin 257,36 TL olarak ödeniyor. Ocak ayında ise memur maaş katsayısındaki değişiklikle birlikte yeniden yükselecek. Peki yeni rakam ne olacak, kimler bu aylığı alabiliyor?
Ocakta ne kadar olacak?
65 yaş aylığı, engelli aylıkları ve evde bakım yardımı memur aylık katsayısına bağlı. Bu nedenle memurlara ocakta yapılacak zam, bu ödemelere de aynı oranda yansıyor. Memurlar yüzde 5 toplu sözleşme zammı alacak; 2026'nın ikinci yarısındaki enflasyon yüzde 7'yi aşarsa aradaki fark da eklenecek.
Merkez Bankası'nın yüzde 28'lik yıl sonu enflasyon tahmini gerçekleşirse toplam artış yüzde 6,67 olacak. Bu senaryoda ödemeler şöyle değişiyor:
65 yaş aylığı: 7.257,36 TL'den 7.741,43 TL'ye
Yüzde 40-69 engelli aylığı: 5.793,31 TL'den 6.179,72 TL'ye
Yüzde 70 ve üzeri engelli aylığı: 8.689,97 TL'den 9.269,59 TL'ye
18 yaş altı engelli yakını aylığı: 5.793,31 TL'den 6.179,72 TL'ye
Evde bakım yardımı: 15.775 TL'den 16.827,19 TL'ye
Ekonomistlerin beklediği gibi yıl sonu enflasyonu yüzde 29,66 olursa artış yüzde 8'i bulacak ve 65 yaş aylığı 7.840 TL dolayına çıkacak. Kesin oran, aralık ayı enflasyonunun açıklanacağı ocak ayının ilk günlerinde belli olacak. Bugün açıklanan eylül verisi hesabın üçüncü ayını tamamladı.
65 yaş aylığını kimler alabiliyor?
Aylık, 2022 sayılı Kanun kapsamında ödeniyor. Başvurabilmek için şu şartların tamamı aranıyor:
1. 65 yaşını doldurmuş olmak.
2. Türk vatandaşı olmak ve Türkiye'de ikamet etmek.
3. Sosyal güvenlik kurumlarından herhangi bir gelir ya da aylık almamak.
4. Nafaka almamak ya da nafaka bağlanması mümkün olmamak.
5. Hanede kişi başına düşen aylık gelirin net asgari ücretin üçte birinden az olması.
Gelir hesabında yalnızca başvuranın kendisi ve eşinin geliri dikkate alınıyor; çocukların geliri hesaba katılmıyor. Bugünkü asgari ücretle kişi başı gelir sınırı 9 bin 358 TL. Üzerine kayıtlı tarla, ev ya da araç bulunması tek başına engel değil; ancak bunlardan elde edilen ya da elde edilebilecek gelir değerlendirmeye alınıyor.
Başvuru nereye yapılıyor?
Başvurular, ikamet edilen ilçedeki kaymakamlık bünyesinde bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na şahsen yapılıyor. Kimlik belgesi yeterli; gelir ve mal varlığı bilgileri sistem üzerinden sorgulanıyor. Vakıf görevlileri gerek görürse haneyi ziyaret ediyor. Yürüyemeyecek durumda olan yaşlılar için yakınları başvuru yapabiliyor. Başvurusu kabul edilenlerin aylığı, başvuruyu izleyen aybaşından itibaren bağlanıyor.
Ödemeler ne zaman yapılıyor?
Yaşlı ve engelli aylıkları her ay, ayın ilk günlerinde hesaplara aktarılıyor. Eylül ödemelerine 5 Eylül'de başlanmıştı; ekim ödemelerinin de aynı takvimle ayın ilk haftasında yapılması bekleniyor. Ödemeler PTT şubelerinden ya da banka hesabı üzerinden alınabiliyor. Talep eden yaşlı ve engelli vatandaşlara PTT aracılığıyla evde teslim hizmeti de veriliyor.
Aylık alanlar sağlık hizmetinden yararlanıyor mu?
Evet. 65 yaş aylığı ve engelli aylığı alanlar genel sağlık sigortası kapsamında sayılıyor; primleri devlet tarafından ödeniyor. Bu kişiler devlet hastanelerinde muayene ve tedavi hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Aylık hangi durumda kesiliyor?
Hanenin gelirinin sınırın üzerine çıkması, aylık sahibinin sigortalı bir işte çalışmaya başlaması, SGK'dan gelir ya da aylık bağlanması veya yurt dışına yerleşmesi durumunda ödeme durduruluyor. Vakıflar hane durumunu düzenli aralıklarla yeniden inceliyor. Gelir ya da adres değişikliklerinin vakfa bildirilmemesi hâlinde, yersiz ödenen tutarlar faiziyle geri isteniyor.
Engelli aylığında şartlar
Engelli aylığı için yetkili hastaneden alınmış sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 engel oranının belirtilmesi gerekiyor. Gelir şartı 65 yaş aylığıyla aynı. 18 yaşından küçük engelli çocukların bakımını üstlenen yakınlarına da ayrıca aylık bağlanıyor. Ayrıntılı bilgi ALO 144 Sosyal Yardım Hattı'ndan alınabiliyor.
