Emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesinin yasalaşmasının üzerinden yıllar geçse de, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan milyonlarca çalışan hâlâ aynı soruyu soruyor: "Kaç gün prim ödersem yaş beklemeden emekli olurum?" Yanıt, sigortanın başladığı tarihe ve cinsiyete göre değişiyor. 1999 öncesi SSK'lılar için prim şartı 5000 ile 5975 gün arasında kademelendiriliyor. İşte ilk işe giriş tarihine göre güncel tablo.
Yaş şartı ne zaman kalktı?
EYT düzenlemesi 3 Mart 2023'te yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olanlar için emeklilikte yaş şartı tamamen kaldırıldı. Yasanın hazırlık sürecinde de "yeni bir şart getirilmeyecek" vurgusu yapılmış, yalnızca yaş koşulu devreden çıkarılmıştı. Bu nedenle 1999 öncesi girişlilerin emekli olabilmesi için bugün iki şartı birlikte tamamlaması yetiyor: sigortalılık süresi ve prim gün sayısı.
Sigortalılık süresi kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl olarak uygulanıyor. Prim gün sayısı ise ilk sigorta girişinin yapıldığı tarihe bağlı. Düzenleme yürürlüğe girdiğinden bu yana şartları tamamlayan herkes başvuru yapabiliyor; belirli bir son başvuru tarihi bulunmuyor.
Erkekler için prim günü tablosu (25 yıl sigortalılık)
- 23 Kasım 1980 ve öncesi girişliler: 5000 gün
- 24 Kasım 1980 - 23 Mayıs 1982: 5075 gün
- 24 Mayıs 1982 - 23 Kasım 1983: 5150 gün
- 24 Kasım 1983 - 23 Mayıs 1985: 5225 gün
- 24 Mayıs 1985 - 23 Kasım 1986: 5300 gün
- 24 Kasım 1986 - 23 Mayıs 1988: 5375 gün
- 24 Mayıs 1988 - 23 Kasım 1989: 5450 gün
- 24 Kasım 1989 - 23 Mayıs 1991: 5525 gün
- 24 Mayıs 1991 - 23 Kasım 1992: 5600 gün
- 24 Kasım 1992 - 23 Mayıs 1994: 5675 gün
- 24 Mayıs 1994 - 23 Kasım 1995: 5750 gün
- 24 Kasım 1995 - 23 Mayıs 1997: 5825 gün
- 24 Mayıs 1997 - 23 Kasım 1998: 5900 gün
- 24 Kasım 1998 - 8 Eylül 1999: 5975 gün
Kadınlar için prim günü tablosu (20 yıl sigortalılık)
- 23 Mayıs 1985 ve öncesi girişliler: 5000 gün
- 24 Mayıs 1985 - 23 Mayıs 1986: 5075 gün
- 24 Mayıs 1986 - 23 Mayıs 1987: 5150 gün
- 24 Mayıs 1987 - 23 Mayıs 1988: 5225 gün
- 24 Mayıs 1988 - 23 Mayıs 1989: 5300 gün
- 24 Mayıs 1989 - 23 Mayıs 1990: 5375 gün
- 24 Mayıs 1990 - 23 Mayıs 1991: 5450 gün
- 24 Mayıs 1991 - 23 Mayıs 1992: 5525 gün
- 24 Mayıs 1992 - 23 Mayıs 1993: 5600 gün
- 24 Mayıs 1993 - 23 Mayıs 1994: 5675 gün
- 24 Mayıs 1994 - 23 Mayıs 1995: 5750 gün
- 24 Mayıs 1995 - 23 Mayıs 1996: 5825 gün
- 24 Mayıs 1996 - 23 Mayıs 1997: 5900 gün
- 24 Mayıs 1997 - 8 Eylül 1999: 5975 gün
Tablodan görüldüğü gibi, işe ne kadar erken başlandıysa gereken prim günü o kadar düşük. Örneğin 1984'te işe başlayan bir kadın 5000 günle, 1996'da işe başlayan bir kadın ise 5900 günle yaş beklemeden emekli olabiliyor.
Prim günü eksik olanlar ne yapabilir?
Sigortalılık süresini doldurduğu halde prim günü eksik kalanlar için en sık başvurulan yol borçlanma. Erkekler askerlikte geçen süreyi, kadınlar ise doğum sonrası çalışılmayan süreleri belirli şartlarla borçlanarak prim günlerini artırabiliyor. Borçlanmanın prim gününü artırdığı, ancak sigorta başlangıç tarihini yalnızca belirli durumlarda geriye çektiği unutulmamalı. Bu yüzden borçlanma öncesinde SGK'dan hizmet dökümü alınarak hesap yapılması tavsiye ediliyor.
3600 gün seçeneği de var
5000 günü dolduramayan 1999 öncesi girişliler için bir başka seçenek de 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günüyle yaşlılık aylığı. Bu yolda yaş şartı devam ediyor ve şartların hangi tarihte tamamlandığına göre kademeli işliyor. 24 Mayıs 2011 ve sonrasında şartları tamamlayan kadınlar 58, 24 Mayıs 2014 ve sonrasında tamamlayan erkekler 60 yaşını beklemek zorunda. Yani 3600 günün tek başına tamamlanması emeklilik için yetmiyor.
Başvuru nasıl yapılır?
Şartları tamamlayan sigortalılar, e-Devlet üzerinden SGK'nın emeklilik başvurusu hizmetini kullanarak ya da bağlı oldukları SGK il müdürlüğüne dilekçeyle başvurabiliyor. Başvurudan önce e-Devlet'teki "Hizmet Dökümü" ekranından prim günü ve ilk giriş tarihinin kontrol edilmesi, hatalı ya da eksik kayıt varsa düzeltilmesi öneriliyor. Aylık, başvurunun yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bağlanıyor.
